Natuur en duurzaamheid in de kerndoelen: inspiratie voor de klas

Hoe kun je natuur en duurzaamheid een plek geven in het onderwijs zonder dat het een extra vak wordt? In een nieuwe reeks visuals laat het Collectief Natuurinclusief zien hoe deze thema’s verbonden kunnen worden met de kerndoelen in het primair onderwijs en hoe je daar in de klas concreet mee aan de slag kunt. De visuals bouwen voort op de analyse Duurzaamheid in de kerndoelen. In dit rapport is in kaart gebracht waar duurzaamheid terugkomt in de nieuwe kerndoelen voor het primair onderwijs. Daaruit blijkt dat het thema niet beperkt blijft tot één leergebied, maar op verschillende plekken in het curriculum terugkomt, van mens en natuur en burgerschap tot taal, rekenen en digitale geletterdheid.

Van analyse naar praktijk

De analyse maakte duidelijk dat duurzaamheid op veel plekken al in de kerndoelen besloten ligt. Tegelijk zien we dat scholen soms zoeken naar manieren om die verbinding ook daadwerkelijk in hun lessen zichtbaar te maken. De nieuwe visuals helpen bij die vertaalslag naar de praktijk. Ze laten per leergebied zien welke aanknopingspunten er zijn en geven voorbeelden van activiteiten waarmee leerlingen kunnen onderzoeken, ervaren en reflecteren. Zo wordt zichtbaar dat het niet gaat om iets toevoegen aan het curriculum, maar om anders kijken naar wat er al is.

Van taal tot rekenen‍ ‍

Binnen het leergebied taal kunnen leerlingen bijvoorbeeld buiten een gedicht schrijven, een verhaal maken vanuit het perspectief van een dier of Engelse woorden over de natuur verzamelen. In rekenen kunnen leerlingen data verzamelen over vogels of insecten, de opbrengst van zonne-energie berekenen of onderzoeken hoeveel grondstoffen je nodig hebt voor een maaltijd. Ook binnen burgerschap, digitale geletterdheid en mens & maatschappij zijn er veel mogelijkheden. Denk aan het berekenen van je ecologische voetafdruk, het organiseren van een buurtactie, het onderzoeken van de betrouwbaarheid van online informatie of het bespreken van de klimaatimpact van een AI zoekopdracht.

Leren door te ervaren

Veel van de voorbeelden nodigen uit om naar buiten te gaan of de directe leefomgeving van leerlingen te gebruiken als leeromgeving. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld onderzoeken wat er leeft onder een stoeptegel, een insectenhotel bouwen, een klimaatbestendig schoolplein ontwerpen of afval verzamelen en analyseren. Door dit soort activiteiten ervaren leerlingen hoe natuur, technologie en samenleving met elkaar verbonden zijn. Tegelijk ontwikkelen ze vaardigheden zoals onderzoeken, samenwerken en kritisch nadenken.

Inspiratie voor onderwijsprofessionals

De visuals zijn bedoeld als inspiratie voor leerkrachten en andere onderwijsprofessionals die natuur en duurzaamheid willen integreren in hun onderwijs. Ze laten zien dat het niet altijd gaat om nieuwe lesprogramma’s, maar juist om kleine aanpassingen of andere invalshoeken binnen bestaande vakken. Zo kan duurzaam en natuurinclusief onderwijs stap voor stap onderdeel worden van het dagelijkse onderwijs.