Ademruimte groeit: van onderstroom naar beweging
Op 20 januari 2026 kwamen tijdens een goedbezocht Ademruimte- webinar partners, plattelandsondernemers, overheden en betrokken organisaties samen om te reflecteren op een ontwikkeling die steeds duidelijker zichtbaar wordt. Voortbouwend op de Ademruimte-excursieen het Ademruimte-seminar tijdens de Natuurinclusief Manifestatie 2025 stond één vraag centraal: hoe geven we samen verdere ruimte aan een beweging die al groeit, maar nog niet overal wordt gezien?
Die beweging is Ademruimte. In een tijd waarin de druk op stad, natuur en platteland tegelijk toeneemt, maakt Ademruimte zichtbaar wat al langer in ontwikkeling is: een onderstroom van plattelandsondernemers die bewust kiezen voor natuurinclusief werken en hun omgeving inzetten als plek voor herstel, ontmoeting en betekenis om op deze manier het platteland toegankelijk en beleefbaar te maken
Binnen het Collectief Natuurinclusief hebben de domeinen Gezondheid, Vrijetijdseconomie (VTE) en Landbouw de handen ineengeslagen om deze ontwikkeling te erkennen, te verbinden en te versterken. Samen geven zij Ademruimte vorm als een gedeeld perspectief waarin natuur, gezondheid, recreatie en ondernemerschap elkaar op een vanzelfsprekende manier raken.
Eén gezamenlijk verlangen
Ademruimte vertrekt vanuit één denkraam: ruimte is geen luxe, maar een voorwaarde voor gezondheid, recreatie, natuurkwaliteit en toekomstbestendig ondernemerschap. Wanneer die ruimte ontbreekt, ontstaan op verschillende plekken tegelijk spanningen.
In de stad ervaren steeds meer mensen de druk van beton en asfalt. De leefomgeving wordt voller en warmer, groen is schaars en het tempo hoog. Stress, vermoeidheid en het gevoel nergens echt op adem te kunnen komen nemen toe. Het verlangen groeit naar meer groen, meer rust en plekken die helpen vertragen.
Dat verlangen richt zich vaak op de natuur. In weekenden en vakantieperiodes trekken grote aantallen mensen vaak naar dezelfde bekende natuurgebieden. Deze gebieden bieden ontspanning en herstel, maar raken ook steeds zwaarder belast. Kwetsbare natuur staat onder druk door intensief gebruik en beperkte spreiding.
Op het platteland speelt een derde, nauw verbonden opgave. Veel plattelandsondernemers staan onder druk om te intensiveren, terwijl maatschappelijke verwachtingen juist verschuiven richting duurzaamheid, natuur en maatschappelijke waarde. Steeds meer ondernemers zoeken daarom een andere weg: werken met de natuur, in verbinding met landschap en gemeenschap. Zij zien zichzelf steeds nadrukkelijker als hoeders van het landschap – voor de regio én voor de stad.
Ademruimte brengt deze drie opgaven samen. Door het landelijk gebied op een zorgvuldige manier opener en toegankelijker te maken, passend bij ondernemer en landschap, ontstaat ruimte voor mensen om op adem te komen, neemt de druk op kwetsbare natuur af en ontstaan nieuwe, natuurinclusieve verdienmodellen voor plattelandsondernemers.
Verdieping in de praktijk
In de afgelopen maanden is Ademruimte verder verdiept. Er is gewerkt aan het versterken van de coalitie en ingezoomd op drie pilotregio’s: Eemland Zuid, Van Gogh Nationaal Park en de Maasvallei. De ervaringen uit deze regio’s hebben waardevolle inzichten opgeleverd over wat werkt, waar kansen liggen en hoe Ademruimte kan aansluiten bij bestaande initiatieven.
Deze inzichten zijn vertaald in een versterkte positionering, een goede basis voor een communicatiestrategie en een eerste verkenning van financieringsrichtingen. Daarmee is Ademruimte steviger neergezet als beweging en als gedeeld referentiekader.
Ontmoeting en uitwisseling
Tijdens de Natuurinclusief Manifestatie 2025 kwam veel van deze energie samen. Op 8 december vond een inspirerende Ademruimte-excursie plaats in het Van Gogh Nationaal Park, met bezoeken aan plattelandsondernemers die in de praktijk laten zien hoe landbouw, zorg, recreatie en natuur elkaar kunnen versterken.
Op 10 december volgde een goedbezocht Ademruimte-seminar in Den Bosch. Ondernemers, overheden en maatschappelijke partners gingen met elkaar in gesprek over de betekenis, focus en meerwaarde van Ademruimte. Het gesprek was gericht op praktijkervaring, richting en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Het webinar op 20 januari bouwde hierop voort. De opgebouwde energie werd gedeeld en verbreed naar nieuwe partners. Het bevestigde een breed gedragen beeld: Ademruimte leeft, groeit en vraagt om verdere samenwerking.
De volgende fase
In de komende periode richt Ademruimte zich op:
verdere uitbouw van de coalitie Ademruimte, op nationaal, regionaal en lokaal niveau;
actieve verbinding tussen stad en platteland, via verbeelding, klantreizen en concrete ervaringen;
vermindering van de druk op kwetsbare natuurgebieden door spreiding en verbreding van het aanbod;
opbouw van een duurzame, lichte structuur die Ademruimte in stand houdt en ondernemers meer kansen biedt en ontlast;
delen van inspiratie en goede voorbeelden die aanslaan bij alle betrokken doelgroepen
verdieping en verbreding van regionale pilots, waarbij ‘leren door te doen’ centraal staat.
Ademruimte laat zien wat mogelijk wordt wanneer ruimte wordt gegeven aan wat al groeit. Zo ontstaat een landelijk gebied dat letterlijk en figuurlijk ademt – gedragen door ondernemers, verbonden met de stad en in balans met de natuur.
Mensen en organisaties die willen bijdragen aan Ademruimte of zich bij de beweging willen aansluiten, kunnen zich melden bij de Akademie van de Plaats of bij een van de domeintrekkers Gezondheid, Vrijetijdseconomie of Landbouw binnen het Collectief Natuurinclusief.