Natuur op Recept
Natuur als bron voor gezondheid
Steeds meer onderzoek laat zien wat veel mensen intuïtief al weten: natuur is goed voor onze gezondheid. Contact met groen vermindert stress, versterkt mentale veerkracht, stimuleert beweging en draagt bij aan herstel en welzijn.
Natuur op Recept (NOR) maakt deze kracht van natuur toegankelijk via de eerstelijnszorg. Huisartsen, praktijkondersteuners en fysiotherapeuten kunnen patiënten stimuleren om vaker de natuur op te zoeken of gericht doorverwijzen naar natuurgebieden, wandelgroepen of andere natuurgerichte activiteiten in hun omgeving.
Zo wordt natuur onderdeel van leefstijlgerichte zorg en preventie. Tegelijk draagt Natuur op Recept bij aan een grotere waardering voor natuur en een gezonde leefomgeving.
Huisarts Karel Bos over Natuur op Recept
Lodewijk Hoekstra interviewde huisarts en huisartsopleider Karel Bos uit Amersfoort. Huisarts Bos schrijft al lange tijd Natuur op Recept voor, en met succes. In een ‘On The Move’-podcast en een video wandelend met patiënten vertelt de huisarts over het vitale belang van bewegen in het groen, in de natuur.
Bos: “Iedereen krijgt van mij te horen dat wandelen het beste recept is. Je kunt er blijer en fitter van worden. Wandelen is behandelen”, citeert Bos voormalig topsporter Bas van de Goor. “Met wandelen behandel je iedere aandoening.” Hij vervolgt: “Er is zoveel wetenschappelijk bewijs dat wandelen, bewegen, gezond is, en als je dat in het groen doet is het nóg gezonder.” Daarom wandelt huisarts Bos bijna elke vrijdag met patiënten van zijn praktijk.
Onderdeel van de Agenda Natuurinclusief 2.0
Natuur op Recept is een van de acties binnen het domein Gezondheid van het Collectief Natuurinclusief, zoals opgenomen in de Agenda Natuurinclusief 2.0.
De ambitie: In elke provincie minimaal 25 huisartsen- en fysiotherapiepraktijken die Natuur op Recept structureel inzetten.
Door mensen opnieuw met natuur te verbinden wordt de collectieve gezondheid versterkt, terwijl tegelijkertijd de druk op de zorg kan afnemen. Bovendien groeit het maatschappelijk draagvlak voor natuur, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving.
-
Rond Natuur op Recept is de afgelopen jaren een groeiende beweging ontstaan van zorgprofessionals, onderzoekers, natuurorganisaties en beleidsmakers die samenwerken aan de verbinding tussen gezondheid en natuur.
-
Er is inmiddels een landelijk netwerk ontstaan van circa 400 betrokken en geïnteresseerde professionals, waaronder huisartsen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten, natuurcoaches, onderzoekers en beleidsmakers. Dit netwerk vormt een belangrijke basis voor verdere opschaling van Natuur op Recept in Nederland.
Webinars, inspiratie en kennisdeling
Om kennis te delen en samenwerking te versterken werden in 2025 verschillende bijeenkomsten en webinars georganiseerd. Deze bijeenkomsten droegen bij aan kennisontwikkeling, netwerkvorming en het delen van praktijkervaringen.
In april vond een landelijke online bijeenkomst plaats over Natuur op Recept, waarin zorgprofessionals, onderzoekers en natuurorganisaties ervaringen en praktijkvoorbeelden deelden.
10 oktober
In oktober vond een expertmeeting plaats bij Weeldenis in Eelde, waar zorgverleners, beleidsmakers, verzekeraars en initiatiefnemers samenkwamen om te werken aan duurzame financieringsmodellen en de verdere verankering van Natuur op Recept in de praktijk.
16 april
In juni volgde een tweede stakeholdersessie, waarin deelnemers actief meedachten over implementatie, samenwerking, communicatie en de verdere opschaling van Natuur op Recept.
27 november
Tijdens het Congres Natuurlijk in het Provinciehuis Overijssel in Zwolle vond een sessie plaats over Natuur op Recept. Dit jaarlijkse kennis- en netwerkevenement richtte zich op een natuurinclusieve leefomgeving en bood een belangrijk podium om Natuur op Recept verder te agenderen.
2 oktober
2025
10 juni
In oktober vond een internationaal georiënteerd webinar plaats waarin werd verkend wat Nederland kan leren van initiatieven zoals Green Social Prescribing (Verenigd Koninkrijk), PaRx – Park Prescriptions (Canada) en Walk with a Doc (Verenigde Staten).
10 december
In december werd tijdens de Natuurinclusieve Manifestatie een volgende stap gezet, met een sessie waarin de eerste versie van de Inspiratie Natuur op Recept werd gepresenteerd en het netwerk verder werd uitgebreid en geactiveerd.
Praktijkwijzer Natuur op recept
-
Natuur op Recept (NOR) helpt mensen hun gezondheid te versterken door opnieuw contact te maken met de natuur.
Huisartsen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten en welzijnsprofessionals ontdekken dat een dosis buitenlucht soms krachtiger werkt dan een pil: wandelen in het park, tuinieren, fietsen langs het water of gewoon even zitten in het groen.NOR nodigt zorgverleners uit om natuur te zien als bondgenoot in herstel en preventie.
Een natuurrecept kan zo eenvoudig zijn als een wandeladvies, maar ook deel uitmaken van een breder leefstijlplan of van samenwerking met natuurcoaches en lokale initiatieven.NOR is geen vast recept maar een uitnodiging tot maatwerk: elk stapje naar buiten telt.
NOR maakt zo de brug tussen medische zorg, welzijn en leefstijl.
Het versterkt wat mensen zelf kunnen doen om gezond te blijven – met de natuur als laagdrempelige en bewezen hulpbron.
Lokale pilots
In verschillende regio’s wordt Natuur op Recept al in de praktijk toegepast. Deze pilots laten zien hoe samenwerking tussen eerstelijnszorg, natuurorganisaties, gemeenten en welzijnsorganisaties vorm kan krijgen.
-
Op Texel werken alle huisartsen samen met Nationaal Park Duinen van Texel aan Natuur op Recept. In februari 2026 vond een nascholingsbijeenkomst plaats voor alle Texelse huisartsen over de gezondheidswaarde van natuur en de toepassing in de praktijk. Texel laat zien hoe een nationaal park kan uitgroeien tot een partner in publieke gezondheid en preventie.
-
In het Tilburgse stadsdeel Reeshof wordt Natuur op Recept al enkele jaren toegepast, met ondersteuning van de gemeente Tilburg. Tijdens de Natuur op Recept Maand Reeshof (2022) werkten dertien huisartsenpraktijken, fysiotherapeuten en andere zorgorganisaties samen om bewoners te stimuleren dagelijks tijd in de natuur door te brengen. Een blijvend resultaat zijn de wekelijkse Natuur op Recept wandelingen op vrijdagochtend, georganiseerd door Nature For Health samen met natuurcoaches en lokale vrijwilligers.
-
In Zaanstad is in 2025 gestart met een pilot van natuurwandelen op recept. In samenwerking met de gemeentelijke werkgroep Zaanstad Wandelstad, het Pact Oost, de Cirkel Ruimte voor Lopen voor Ouderen van de Beweegalliantie worden bestaande wandelinitiatieven uitgebreid en aan elkaar verbonden. Via wandelinitiatieven is er meer aandacht voor de verbinding van mensen met natuur, voor valpreventie en eezaamheidsbestrijding. In 2026 wordt het project verder opgeschaald zodat doorverwijzers (huisartsen, fysiotherapeuten, POH-GGZ medewerkers, activiteitenbegeleiders, buurtopwerkers en buurtsportcoaches) beter de weg weten te vinden in het wandelnetwerk en het doorverwijzen naar natuurwandelen vaker, efficiënter en effectiever kan plaatsvinden.
-
Bij Voedselbos Weeldenis wordt natuurherstel verbonden met herstel van mensen. Het initiatief, gestart door een impactondernemer en een huisarts, ontwikkelt een voormalig weiland tot een voedselbos volgens principes van permacultuur, agroforestry en syntropische landbouw. Op ruim 11.000 m² groeien inmiddels meer dan 6500 bomen en struiken. Weeldenis fungeert ook als Natuur op Recept locatie, waar zorgprofessionals patiënten kunnen doorverwijzen voor activiteiten in het groen.
-
In Amsterdam is in maart 2026 gestart met een pilot Natuur op Recept, in samenwerking met huisartsen, welzijnsorganisaties en lokale groene initiatieven. Tijdens de startbijeenkomst werden onder meer Voedselpark Amsterdam, Gezond Natuur Wandelen, Wilde Tuinen en andere initiatieven gepresenteerd. Met ondersteuning van het Wijkkrachtfonds van de ROHA worden deze activiteiten komend jaar via het netwerk van Natuur op Recept beschikbaar gemaakt voor huisartsen. In samenwerking met Amsterdam UMC Huisartsgeneeskunde en de Amsterdamse Huisartsenalliantie wordt de aanpak ook geëvalueerd.
-
In Haarlem start in 2026 een project van Caring Doctors en Stichting Gezond Natuur Wandelen, waarbij er vanaf verschillende punten wekelijkse gratis wandelingen worden georganiseerd. Deze vinden plaats onder leiding van een wandelbegeleider. Bij iedere wandeling staat een gezondsheidsthema centraal. Caring Doctors verzorgt de inhoudelijke programmering en Stichting Gezond Natuur Wandelen verzorgt de wandel- en natuurbegeleiding.
Wat gaan we komend jaar doen?
-
In iedere provincie minimaal 25 huisartsen- en fysiotherapiepraktijken die actief werken met Natuur op Recept.
-
Nieuwe webinars en bijeenkomsten om zorgprofessionals, beleidsmakers en natuurorganisaties te verbinden.
-
Een praktische handreiking voor zorgprofessionals over hoe Natuur op Recept kan worden toegepast in de eerstelijnszorg.
-
Verdere ontwikkeling van samenwerkingen met natuurgebieden, zoals al gebeurt op Texel en binnen het Van Gogh Nationaal Park.
-
Een inspiratie- en kennisdelingsseminar op Texel, waar praktijkervaringen, onderzoek en nieuwe samenwerkingen samenkomen.